वासिङ्टन — नेतन्याहु–ममदानी विवाद थप चर्किएको छ। इजरायली प्रधानमन्त्री बेन्जामिन नेतन्याहुले न्युयोर्कका मेयर जोहरान ममदानीमाथि समुदायबीच विभाजन र घृणा फैलाएको आरोप लगाएका छन्।
ममदानीले नेतन्याहु न्युयोर्क आए अन्तर्राष्ट्रिय फौजदारी अदालतको पक्राउ पुर्जी कार्यान्वयन गरिनुपर्ने बताएका थिए। त्यसको प्रतिक्रियामा नेतन्याहुले मेयरले सबै न्युयोर्कवासीको प्रतिनिधित्व गर्नुपर्ने बताएका हुन्।
नेतन्याहु–ममदानी विवाद कसरी सुरु भयो?
ममदानीले सुरुमा नेतन्याहुलाई पक्राउ गर्ने कानुनी सम्भावनाबारे नगर प्रशासनले अध्ययन गरिरहेको बताएका थिए। पछि उनले न्युयोर्क सहरसँग पक्राउ पुर्जी स्वतन्त्र रूपमा कार्यान्वयन गर्ने अधिकार नभएको स्वीकार गरे।
त्यसपछि उनले अमेरिकी संघीय सरकारलाई आईसीसीमा आबद्ध हुन र पक्राउ पुर्जी कार्यान्वयन गर्न आग्रह गरे। अमेरिका र इजरायल आईसीसीका सदस्य राष्ट्र होइनन्।
ममदानीले नेतन्याहुलाई “न्युयोर्कमा स्वागत छैन” भन्ने धारणा पनि सार्वजनिक गरेका थिए। यद्यपि, उनले आफ्नो प्रशासनले लागू कानुनभित्र रहेर मात्र काम गर्ने बताएका छन्।
आईसीसीको पक्राउ पुर्जी के हो?
अन्तर्राष्ट्रिय फौजदारी अदालतले २१ नोभेम्बर २०२४ मा नेतन्याहु र तत्कालीन इजरायली रक्षामन्त्री योआभ गालान्टविरुद्ध पक्राउ पुर्जी जारी गरेको थियो।
अदालतले गाजामा युद्धको माध्यमका रूपमा भोकमरी प्रयोग गरेको, सर्वसाधारणलाई लक्षित गरेको तथा हत्या, उत्पीडन र अन्य अमानवीय कार्यसम्बन्धी आरोपमा विश्वास गर्न उचित आधार रहेको जनाएको छ। यी आरोपमा अन्तिम फैसला भएको छैन।
नेतन्याहुले भने आईसीसीका आरोप अस्वीकार गर्दै तिनलाई आधारहीन बताएका छन्। उनले सेप्टेम्बरमा हुने संयुक्त राष्ट्र महासभाका लागि न्युयोर्क जाने योजना कायम रहेको पनि बताएका छन्।
संयुक्त राष्ट्रसंघका अनुसार महासभाको ८१औँ सत्रको उच्चस्तरीय बहस २२ देखि २८ सेप्टेम्बर २०२६ सम्म न्युयोर्कमा सञ्चालन हुनेछ।